About US

WULANGAN 5 - AKSARA JAWA KANG ADI LUHUNG

 ·        Aksara Jawa Lan Pasangan

Aksara jawa jinise ana 20 pasang, wiwit saka :

“ ha, na, ca, ra, ka,

da, ta, sa, wa ,la,

pa, dha, ja, ya, nya,

ma, ga, ba, tha , nga “

Urutan iku uga bisa diwaca dadi ukara-ukara:

“ Hana caraka tegese Ana utusan ”

“ Data sawala tegese Padha regejekan ”

“ Padha jayanya tegese Padha digdayane “

“ Maga bathanga tegese Padha dadi bathang “

Urutan ukara iki digawe miturut legendha yen
Aksara jawa iku diasta dening Aji Saka saka Tanah Hindhustan menyang Tanah Jawa. Banjur Aji saka ngarang urutan aksara kaya mengken kanggo mengeti rong panakawane sing setya nganti pati: Dora lan Sembada. Kalorong mati amarga ora bisa ngleksanakake dhawuhe sang ratu. Mula Aji Saka banjur nyiptakake aksara Hanacaraka supaya bisa kanggo nulis layang.

·        Titi Wacana ( Semantik

Yaiku peranganing ngelmu basa kang ngrembug bab makna, surasa, teges. Ing ngelmu linguistic diarani semantic. Kang karembug ing titi wacana iku Sinonim, antonim, homonim, homofon, homograf, hiponim, lsp.

Tuladhane :                                                              

§  Sinonim (Tembung nunggal misah) :

       Tuladhane : Jeneng = aran, asma, tetenger, peparab.

       Omah = griya, dalem, sundhung

§  Antonim (Tembung kosok balen) :

Tuladhane : gedhe-cilik, adoh-cedhak, lanang-wadon, dhuwur-     cendhak,lsp

§  Homonim ( padha tulisan lan pocapan)

Tuladhane : ngukur = kukur-kukur/ukur, suduken = lara weteng / kon nyuduk, lsp

§  Homofon ( padha pocapane beda tulisane )

Tuladhane : kulub ‘anak’- kulup ‘gudhangan/keleman’, lsp.

§  Homograf ( padha tulisan beda pangucap )

Tuladhane : lemper = panganan, lemper = piranti kanggo nguleg ; cemeng =ireng, cemeng = anak kucing, lsp

§  Hiponim ( tembung kang tegese kaanggep perangan tembung liya/tembung umum-khusus.

Tuladhane : warna = abang, ierng, kuning, biru, putih; who-wohan = jeruk, apel, duren, lsp.

 

·        Titi Ukara ( sintaksis )

Yaiku peranganing parama sastra kang ngrembug bab ukara. Kang karembug ing titi ukara yaikubab frasa lan klausa. Saliyane iku uga ngrembug babbagan ukara tanduk, tanggap, camboran, pakon, pitakon, lsp.

§  Ukara  Tanduk yaiku ukara aktip kang wasesane tembung kriya tanduk (entuk ater-ater hanuswara : n-, m-, ng-, ny- ; lan panambang –I utawa –ake.

Tuladha : aku nulis aksara jawa , adhiku gawe layangan, lsp

§  Ukara Tanggap yaiku ukara kang wasesane tembung kriya tanggap ( entuk ater- ater di-, ka-, utawa seselan –in-.

Tuladha : layang iki ditulis nalika bapak isih sugeng, lungguhku linambaran klasa mendhong, lsp.

§  Ukara Camboran yaiku ukara kang dumadi saka rong klausa utawa luwih, nanging wasesane mung siji.

Tuladhane : adhiku juwara siji jalaran sregep sinau; sanadyan pagaweane abot nanging aku ora nggresula.

§  Ukara Pakon (ukara prentah) yaiku ukara kang surasane ngongkon marang wong liya supaya nindhakake pakaryan.

Tuladhane : Tutupen lawang kuwi !; Ayo padha sregep sinau!

§  Ukara Pitakon (ukara pakon) yaiku ukara kang surasane awujud pitakonan.

Tuladhane : Mbak, asmamu sapa?; Dalan iki yen ngetan bablas tekan ngendi ya?; lsp.

 

·        Titi Tembung ( Morfologi )

Yaiku ngelmu bab tembung. Manut wujude tembung ing basa Jawa iku kaperang dadi Tembung Lingga , tembung Andhahan, tembung Rangkep, tembung Camboran, lsp.

Tuladhane =

§  Tembung Lingga = pacul, meja, buku, kursi, lsp.

§  Tembung Andhahan = tutupan, bakulan, dipaculi, lsp.

§  Tembung Rangkep = bola- bali, wira- wiri, ada- ada, lsp.

§  Tembung Camboran = rondha royal, semar mendhem, lsp.

 

·        Titi Swara ( Fonologi )

Yaiku ngelmu bab swara utawi uni, uga diarani fonologi.

Tuladhane :

§  Wedi - wedhi, putu – puthu

§  Pupu – pupur, pala - palang

WULANGAN 5 - AKSARA JAWA KANG ADI LUHUNG Rating: 4.5 Diposkan Oleh: Bahasa Jawa

0 Post a Comment:

Posting Komentar